De meest bekende vorm van zekerheid voor een leverancier is het eigendomsvoorbehoud. Meer hierover lees je in het recente blog van collega Zorana Koria. Veel minder bekend is het recht van reclame. Het eigendomsvoorbehoud en het recht van reclame geven echter allebei de mogelijkheid om de geleverde roerende zaken terug te vorderen als de koper niet betaalt.
Schriftelijke verklaring om weer eigenaar te worden
Door een schriftelijke verklaring van de verkoper worden de zaken weer eigendom van de leverancier. Als de koper (al) failliet is, dan kan deze verklaring aan de curator worden gestuurd.
Het recht van reclame volgt uit de wet. Het is geregeld in artikel 7:39 en verder van het Burgerlijk Wetboek.
Hét grootste verschil met een eigendomsvoorbehoud is dat een eigendomsvoorbehoud moet worden overeengekomen. Het recht van reclame is daarentegen een wettelijk recht. Als de verkoper is vergeten een eigendomsvoorbehoud overeen te komen of (de curator) het eigendomsvoorbehoud niet erkent, dan kan het recht van reclame de positie van de leverancier redden.
Bij een succesvolle uitoefening van het recht van reclame, wordt de koopovereenkomst ontbonden en gaat het eigendomsrecht van de geleverde zaken terug naar de leverancier. De leverancier kan dan zijn eigendommen opeisen. Dit werkt ook als de koper failliet is gegaan tegenover de curator.
Het uitoefenen gaat door middel van een schriftelijke verklaring. Het kan nuttig zijn dit te doen via een aangetekende brief of met een deurwaardersexploot. Bij discussies is het noodzakelijk dat de leverancier kan bewijzen dat de schriftelijke verklaring is ontvangen door (de curator van) de koper.
Tijdige actie is nodig
Het recht van reclame volgt uit de wet, maar is wel in tijd beperkt. Een leverancier moet dus tijdig een beroep op het recht van reclame doen. Het recht van reclame vervalt namelijk vanzelf als aan de volgende twee vereisten is voldaan:
- Als 6 weken zijn verstreken nadat de vordering tot betaling van de koopprijs opeisbaar is geworden.
- Als 60 dagen zijn verstreken te rekenen vanaf de dag waarop de zaak onder de koper of onder iemand van zijnentwege is opgeslagen.
Dezelfde staat
De bevoegdheid tot terugvordering op grond van het recht van reclame kan alleen worden uitgeoefend als de zaken zich nog in dezelfde staat bevinden als waarin deze werden afgeleverd. Dit betekent dat het niet mogelijk is om het recht van reclame uit te oefenen als de geleverde zaken al (bijvoorbeeld als onderdeel) zijn verwerkt tot nieuwe zaken.
Gedeeltelijke betaling
Als slechts een deel van de prijs niet is betaald, kan de verkoper slechts het onbetaalde deel van de zaken terugvorderen. Als gedeeltelijke terugvordering niet mogelijk is, bijvoorbeeld omdat er maar één zaak is verkocht, dan kan het geleverde slechts worden teruggevorderd tegen teruggave van het al betaalde bedrag. In dit soort gevallen is het belangrijk om te bepalen of het uitoefenen van het recht van reclame wel een wenselijk resultaat geeft.
Faillissement of surseance
Het recht van reclame kan in beginsel ook werken bij een faillissement of surseance van betaling van de koper.
Als de koper failliet is, dan kan er echter niet altijd met succes worden teruggevorderd. De curator kan er namelijk voor kiezen de koopprijs alsnog te voldoen. De curator heeft daarvoor een redelijke termijn. Dit gebeurt echter in uitzonderingsgevallen. Als dit wel gebeurt, dan zorgt het beroep op het recht van reclame er dus voor dat de geleverde zaken alsnog betaald worden. In surseance van betaling geldt een vergelijkbare regeling, maar dan met de bewindvoerder.
Wat moet je als leverancier doen bij faillissement van een afnemer?
Als leverancier is het van belang snel te acteren als een klant failliet gaat. Gebruikelijk is om de curator binnen enkele dagen te informeren over de aanspraken en daarbij bijvoorbeeld ook melding te maken van een eigendomsvoorbehoud en eventueel het recht van reclame in te roepen. Daarmee kan voorkomen worden dat een curator de geleverde zaken doorverkoopt of verwerkt. Ik adviseer om zekerheidshalve altijd ook het recht van reclame in te roepen.
Verschillen met eigendomsvoorbehoud
Het recht van reclame wijkt op een aantal punten af van het eigendomsvoorbehoud. Ik noem vier verschillen:
- Het recht van reclame is aan korte termijnen gebonden en vervalt als het niet binnen deze termijnen wordt ingeroepen.
- Het recht van reclame werkt alleen voor de koopprijs. Het eigendomsvoorbehoud kan ook worden uitgeoefend voor zogenaamde bijkomende vorderingen, zoals installatiekosten en schadevergoeding.
- Een eigendomsvoorbehoud moet (rechtsgeldig) overeengekomen worden. Het recht van reclame ontstaat vanzelf uit de wet.
- Het rechtsgevolg verschilt. Bij uitoefening van het recht van reclame wordt de koopovereenkomst ontbonden en de leverancier weer eigenaar. Bij eigendomsvoorbehoud geldt daarentegen dat de leverancier tot het moment van betaling eigenaar blijft.
Advies nodig?
Het recht van reclame kan kansen bieden, zeker als het eigendomsvoorbehoud niet rechtsgeldig of optimaal is overeengekomen. Het zal van geval tot geval verschillen of het nuttig is het recht van reclame uit te oefenen.
Heb je als leverancier te maken met een klant die niet betaalt, dreigt failliet te gaan of al failliet is, neem dan gerust vrijblijvend contact op om de mogelijkheden in jouw situatie te bespreken.
Updates ontvangen?
Wilt u een e-mail ontvangen zodra er een nieuw blogbericht geplaatst wordt? Vul hieronder naam en e-mail adres in.
Door het verzenden van dit formulier verklaart u bekend te zijn met de inhoud van onze privacyverklaring.