Een onderneming wordt verkocht, maar een deel van de koopprijs wordt pas later betaald, bijvoorbeeld "voor zover de resultaten dit toelaten". Wat gebeurt er als de kopende vennootschap failliet gaat? Kun je dan terecht bij andere vennootschappen uit de groep of bij de bestuurders?

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde op 7 april 2026 (Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden ECLI:NL:GHARL:2026:2281) dat dat niet vanzelfsprekend is. Het hof bekrachtigde in hoger beroep het vonnis van de rechtbank. De uitkomst hangt sterk samen met de feiten van deze zaak, maar de lessen zijn breder bruikbaar.

De zaak
De verkopende B.V. verkocht haar koeltechniekactiviteiten aan een nieuw opgerichte vennootschap (THKT). Daarover zijn drie overeenkomsten gesloten: een aandeelhoudersovereenkomst, een overnameovereenkomst en een managementovereenkomst. Voor de goodwill werd € 300.000 afgesproken, te betalen in drie jaarlijkse termijnen van € 100.000. De formulering was dat de verkoper "in ieder geval" € 100.000 per jaar zou ontvangen, "voor zover de netto baten op koelactiviteiten dit toelaat". De verkoper hield 35% van de aandelen in THKT en bleef werken tegen een managementvergoeding van € 5.000 per maand.

Er werd uiteindelijk één termijn van € 100.000 betaald, door een andere groepsvennootschap (TH). Daarna bleef de betaling uit. In augustus 2022 werd de managementovereenkomst opgezegd. In april 2023 meldde de verkoper zich ziek en in december van dat jaar ging THKT failliet. De verkoper stelde de holding, TH en de twee bestuurders aansprakelijk. Volgens hem was THKT "leeggetrokken" (een "predatory acquisition").

Les 1: kijk wie er daadwerkelijk verplicht is te betalen
De betalingsverplichting rustte op THKT. Het hof kon de suggestie dat de holding de verplichting tot betaling van de koopsom op zich had genomen niet volgen. Dat TH de eerste termijn had betaald, was voor het hof geen aanleiding om aan te nemen dat sprake was van een plan om de verkoper te benadelen. Het hof vond dat zelfs slecht te rijmen met die stelling.

Ook voor de holding en TH als zodanig was er geen grondslag. Zij waren geen leidinggevenden van THKT en dat zij konden worden vereenzelvigd met de beleidsbepalers van THKT was op geen enkele manier onderbouwd.

De praktische les: rust een grote betalingsverplichting op een nieuw opgerichte vennootschap, dan loopt de verkoper een reëel verhaalsrisico. Een garantie of andere zekerheid van een financieel krachtiger groepsvennootschap kan dat risico beperken.

Les 2: ook de wijze van resultaatberekening moet vooraf vaststaan
Het hof gaf de verkoper deels gelijk. Uit het dossier bleek dat de bestuurders het in hun macht hadden om aan de in de overeenkomsten gemaakte afspraken een invulling te geven die hun het beste uitkwam, en dat daarover geruime tijd geen overleg met de verkoper was gevoerd. Dat terwijl de verkoper 35% van de aandelen hield en in wezen zijn eigen bedrijf zag voortgezet. Toch slaagde het beroep niet:

• De verkoper was bij het opstellen van de overeenkomsten bijgestaan door een financieel adviseur, die ook de concepten opstelde. De bepalingen over de berekening van het resultaat stonden in artikel 4 van de aandeelhoudersovereenkomst.
• Een deel van de afspraken was duidelijk, zoals de maandelijkse facturering van 20% van de waarde van verkochte apparatuur aan TH en de uurtarieven. Het hof zag niet in waarom het uitvoeren daarvan onrechtmatig zou zijn.
• De bepaling over de overheadkosten kon op meerdere manieren worden uitgelegd. De bestuurders kozen, op advies van een accountant, voor een verdeling naar personeelsinzet (fte's). Deskundigen van de verkoper concludeerden dat een verdeling naar omzet veel gunstiger was geweest en dat de gekozen methode "weinig gebruikelijk" was. Dat volstond volgens het hof niet. Er zou in elk geval sprake moeten zijn van een verdeling die onder de gegeven omstandigheden onverantwoord was, en die conclusie kon het hof niet trekken.

De les: ook met een adviseur aan je zijde kan een vage bepaling je parten spelen. Spreek bij een resultaatsafhankelijke koopprijs zo concreet mogelijk af hoe het resultaat wordt berekend, inclusief de toerekening van omzet, overhead, management fees en interne doorbelastingen. Leg daarnaast informatie- en controlerechten vast. Het verzoek van de verkoper om een forensisch onderzoek naar de cijfers wees het hof af.

Les 3: bij bestuurders ligt de lat hoog
Het hof kon de bestuurders geen persoonlijk en voldoende ernstig verwijt maken. Daarbij speelde mee dat:

• Het faillissement volgde op een drastische omzetdaling, die volgens het hof voor het overgrote deel werd veroorzaakt door het vertrek van medewerkers en de ziekmelding van de verkoper zelf.
• De eerste termijn van de goodwill en de managementvergoeding waren in het eerste jaar gewoon betaald. Dat past niet bij een vooropgezet plan om de verkoper te benadelen.
• De stelling dat het faillissementsverzoek op zichzelf al onrechtmatig was, vond geen steun in het recht.

Een procedureel valkuiltje
De procedure tegen THKT zelf was door het faillissement geschorst. Voor de managementvergoeding betekende dit dat niet vaststond dat THKT die verschuldigd was. Daarop strandde de vordering tegen de anderen al, voor zover het om die vergoeding ging. Voor de goodwill speelde dit niet, omdat de verschuldigdheid daarvan niet ter discussie stond. Wie groepsvennootschappen en bestuurders wil aanspreken, moet er dus ook op letten dat de hoofdvordering op de failliete vennootschap vaststaat.

Afspraken aan de voorkant
Wie zijn bedrijf verkoopt met een uitgestelde of resultaatsafhankelijke koopprijs, doet er goed aan vast te leggen:

• wie tot betaling verplicht is en welke zekerheid wordt verstrekt;
• hoe het relevante resultaat wordt berekend, en hoe de bepalingen daarover moeten worden uitgelegd;
• welke informatie- en controlerechten de verkoper behoudt;
• welke invloed de verkoper houdt op beslissingen die zijn resterende koopprijs kunnen raken; en
• wat er gebeurt bij uitval van de verkoper, bijvoorbeeld door ziekte, of bij het vertrek van sleutelpersonen.

Gaat de betalende vennootschap uiteindelijk failliet, dan blijkt het achteraf aanspreken van groepsvennootschappen of bestuurders bepaald geen eenvoudige uitweg.